گفتگوی دمنتور با مهرزاد جعفری: قصد ما این بود که کتاب را سریعتر به طرفداران برسانیم

وقتی گوینده سریال با صدای خاص خود، روی تصاویر می‌گفت Previously on LOST نام او به عنوان زیرنویس روی صفحه ظاهر می‌شد. از آن زمان شروع به کار کرد و در همین مدت کوتاه کارهای زیادی انجام داد. زیرنویس سریال‌های فراوانی را ترجمه کرد و به خیلی‌ها برای دیدن فیلم و سریال کمک کرد. حالا مدتی است وارد عرصه تازه‌ای شده است. ترجمه کتاب. اولین تجربه‌اش هم کتابی پر طرفدار بود. هوشمندی‌اش را وقتی می‌فهمیم که عنوان کتاب دوم ترجمه شده‌اش را می‌خوانیم: خلا ناگهانی. با این همه اثر، سن و سالی ندارد. مهرزاد جعفری در گفتگوی صمیمانه‌ای با دمنتور به سوالات ما پاسخ گفت.

– لطفا خودتان را برای خوانندگان سایت دمنتور معرفی کنید.
من مهرزاد جعفری ۲۳ سال دارم. چهار سال است که در کار ترجمه فیلم و سریال فعالیت می‌کنم. کتاب «خلا ناگهانی» دومین تجربه‌ی ترجمه کتابم هست. تجربه اول هم مانند این کتاب با همکاری دوست خوبم میلاد انجام شد که «بازی تاج و تخت» را ترجمه کردیم.

– اولین تجربه شما ترجمه زیرنویس سریال «لاست» بود. از آن زمان تعریف کنید. چه شد که به فکر ترجمه زیرنویس سریال افتادید؟
خانواده من هم مثل خیلی‌ها به سریال «لاست» علاقه داشتند و آن را دنبال می‌کردند. اما زیرنویس فارسی سریال خیلی طول می‌کشید تا منتشر شود. به خاطر همین هم من تصمیم گرفتم تا این کار را امتحان کنم. یک قسمت سریال را ترجمه کردم. خانواده و دوستان تماشا کردند و راضی بودند. این دلیلی شد تا ادامه دهم. یادم هست که آن روزها سایت‌های آپلود زیرنویس به فراگیری امروز نبود. و من زیرنویس‌ها را در سایت subscene منتشر می‌کردم. بعد از مدتی دوستم که او هم از مترجمان سریال‌هاست سایت «ناین مووی» را معرفی کرد و الان نزدیک به سه سال و نیم است که با این سایت همکاری می‌کنم.

– غیر از «لاست» سریال دیگری هم ترجمه کردید؟
بله زیرنویس حدود ۱۲- ۱۳ سریال و نزدیک پانزده فیلم را ترجمه کردم.

– از اولین تجربه‌ی ترجمه کتاب بگویید.
نام اصلی کتاب «بازی تاج و تخت»، «نغمه‌ای از آتش و یخ» است و هفت جلد دارد که تا کنون پنج جلد آن منتشر شده و نویسنده در حال نوشتن جلدهای شش و هفت است. در ایران ناشری قصد انتشار کتاب اول را داشت و فیپای آن را هم گرفته بود اما متاسفانه مجوز نگرفت. ما کتاب را ترجمه کردیم و برای دریافت مجوز به ارشاد فرستادیم. بعضی بخش‌ها را که به نظر مشکل‌ساز می‌شدند تعدیل کردیم. البته به صورتی بود که اصل داستان را تحت تاثیر قرار ندهد.

– این کتاب پیش از انتشار به شکل اینترنتی منتشر شده بود. چه احساس نیازی کردید که آن را مجددا ترجمه کردید؟
بله، خانم سحر مشیری این کتاب را به صورت الکترونیکی منتشر کرده بودند. در حال حاضر در مورد فیلم و سریال هم یک سری موازی کاری وجود دارد ولی ما در این مورد قصد انجام کار تکراری نداشتیم. دوست داشتیم کاری کنیم تا دوستانی هم که به کتاب‌های الکترونیکی دسترسی ندارند بتوانند از مطالعه این کتاب لذت ببرند. خصوصا که در دست گرفتن کتاب کاغذی هم لذتی دیگر دارد. دوست داشتیم کاری کنیم تا خواننده فارسی زبان هم بتواند مثل خوانندگان دیگر کشورها این کتاب را در قفسه خود داشته باشد.

– درباره کتاب تازه بفرمایید. چه شد که تصمیم به ترجمه آن گرفتید. با توجه به این نکته که از زمان انتشار کتاب همیشه مطرح می‌شد که با کتابی متفاوت از آثار قبلی نویسنده روبرو هستیم و به نوعی کتابی است برای بزرگسالان.
از مدت‌ها پیش اخبار خانم رولینگ را دنبال می‌کردم. تقریبا ده مهر بود که خبر انتشار کتاب را دیدم. البته من هم مثل دیگر طرفداران، کتاب‌های هری پاتر را با ترجمه خانم اسلامیه مطالعه کرده بودم. اما با دیدن خبر انتشار، پیگیری‌هایی کردم تا این اثر را به عنوان دومین ترجمه خود انجام دهیم. به شکل معجزه‌آسایی نسخه PDF آن را از اینترنت دانلود کردم. سپس با انتشارات «آذرباد» ناشر کتاب قبلی، تماس گرفتم و آنها هم از این کار استقبال کردند. کار ترجمه هم حدود سه هفته پیش به پایان رسید.

– ترجمه این کتاب چقدر طول کشید؟
حدودا سه ماه. ما دونفر بودیم و کار زودتر پیش رفت.

– نفر دوم را معرفی می‌کنید؟ و اینکه، چرا دونفره؟
بنده با کمک آقای میلاد بابانژاد ترجمه را انجام دادم. ایشان هم از مترجمان با سابقه فیلم و سریال هستند و زودتر از من وارد این کار شدند. ما دونفری ترجمه را انجام دادیم تا زودتر کار را به دست علاقه‌مندان برسانیم. کار ما خیلی به هم شبیه و با هم هماهنگ است و سر کتاب قبلی هم تجربه‌های زیادی داشتیم. برای همین از ایشان تقاضای کمک کردم.

– کتاب در چه تاریخی منتشر می‌شود؟
ما قصد داشتیم برای نمایشگاه کتاب، این اثر را آماده کنیم اما کارها خیلی خوب پیش رفت و فراتر از تصور ما ترجمه قبل از عید به پایان رسید. حالا هم انتشار کتاب به صدور مجوز بستگی دارد. ما هر هفته پیگیر مجوز هستیم و گویا کارها خوب پیش می‌رود. اصلاح خاصی نخواهد داشت مگر در حد دو سه صفحه. البته در کل کتاب موارد اصلاحی زیادی داشت. مثلا به عنوان نمونه در بخشی راجع به دین و مذهب صحبت می‌شد که به توصیه ویراستارمان آن را تعدیل کردیم و با عبارات جایگزین اصطلاحا معادل سازی فرهنگی انجام دادیم.

– این کتاب برای طرفداران هری پاتر بسیار مهم است. همان‌طور که در جریان هستید خانم اسلامیه هم در حال ترجمه این کتاب هستند. نظرتان راجع به ترجمه‌های ایشان چیست؟
من ترجمه‌های خانم اسلامیه را خیلی دوست دارم. خودم هم هری پاترها را با ترجمه ایشان خوانده‌ام. تصمیم ما برای ترجمه «خلا ناگهانی» ابدا به این منظور نیست که ترجمه‌های ایشان را قبول نداریم. ملاک ما برای انجام این کار اول این بود که علاقه شخصی خودمان به خانم رولینگ را پیگیری کنیم و در قدم بعدی هر چه زودتر کتاب را به دست هواداران برسانیم. وگرنه وقتی کتاب خانم اسلامیه منتشر شود حتما من هم آن را تهیه می‌کنم.

– سال آینده سریالی بر اساس این کتاب پخش خواهد شد. برای ترجمه زیرنویس آن سریال هم برنامه‌ای دارید؟
بله حتما. می دانید که زبان و نثر خانم رولینگ بریتانیایی است و برگرداندن این نوع انگلیسی واقعا سخت است. ترجمه سریال هم حتما دشوار خواهد بود اما با وجود اینها اگر عمری باقی باشد حتما این کار را می‌کنیم.

– و نکته پایانی…
چیزی که می‌خواستم عرض کنم اینکه نظرات کاربران سایت را که زیر خبر منتشر شده در سایت می‌خواندم دیدم عده‌ای زود قضاوت کرده بودند. پیشنهاد می‌کنم اجازه دهید کتاب چاپ شود و بعد ببینیم چه چیزهایی حذف شده، به چه شکلی این حذفیات صورت گرفته و آیا زبان اثر مناسب این کتاب هست یا خیر. من تصمیم گرفتم بیست و پنج صفحه ترجمه شده را به صورت PDF در اختیار سایت دمنتور بگذارم تا طرفداران بخوانند و بعد قضاوت کنند.